Jezera u Bosni i Hercegovini

Prirodna jezera u Bosni i Hercegovini zahvataju 65,1 km2 površine, od čega na Buško jezero odpada 56,7 km2. Ovdje valja napomenuti da se veoma često navodi primjer kako je Buško jezero sa svojom površinom od 56,7 km2 najveća vještačka akumulacija u Bosni i Hercegovini, međutim zboravlja se da je ovo jezero  nastalo akumuliranjem vode iz Buškog blata, ranije prirodnog barsko-močvarnog sistema.
Ako se ova površina uporedi sa ukupnom površinom Bosne i Hercegovine, onda prirodna jezera zahvataju svega 0,11% ukupne površine Bosne i Hercegovine, a u odnosu na svjetski prosjek to je za oko 10 puta manje.

Kada se govori o starosti prirodnih jezera u Bosni i Hercegovini, pretpostvlja se da su ona mlađa od 9 000 godina, za razliku od drugih Evropskih jezera. Do ove pretpostavke došlo se nakon ispitivanja apsolutne starosti jezerskog mulja. U starijoj literaturi preovladavalo je mišljenje da su planinska jezera Bosne i Hercegovine nastala od rada leda (glacijalnim putem), a jezera na nižim nadmorskim visinama u kombinaciji radom rijeka i radom leda (fluvioglacijalnim procesima), pri čemu su zanemareni mnogobrojni drugi faktori. U planinskim prostorima Bosne i Hercegovine i razvoj stočarstva je imao presudan uticaj na jezera. Naime, svako stočarsko naselje-katun ima svoje jezero na kojem napaja stoku. Ako ne postoji prirodno jezero koje bi čovjek ekspoloatisao i modifikovao, onda se stvaraju vještačka jezera, kao što je naprimjer Jugovo jezero na Zelengori.

Za razliku od planinskih jezera , jezera na Plivi su nastala taloženjem sedre. Od 60-ih godina XX. stoljeća na ovamo, pojačana urbanizacija u velikoj mjeri prijeti opstanku Plivskih jezera.

Hutovo blato je nastalo u dolini Neretve i njegov opstanak zavisi na prvom mjestu od energetskih i meliorativinih zahvata u donjem toku Neretve. 1924. g. započelo  je ihtiološko istraživanje prirodnih jezera Bosne i Hercegovine, pri čemu su otkriveni povoljni prirodni i biološki uslovi za vještačko poribljavanje. Dokazano je da postoji mnogo produkata hrane za prirodnu produkciju ribljih populacija.

Jedino Blidinje jezero, koje je površinom najveće planinsko prirodno jezero u Bosni i Hercegovini , površine 2,5 km2 nema nikakvih prirodnih produkata za prirodni opstanak riblje populacije. Ovo jezero se nalazi između Čvrsnice i Vran – planine, a prosječna dubina jezera iznosi 0,3 m.

Potvrđeno je prisustvo životinjskog planktona u jezerima Kupreškog kraja, posebno u Kukavičkom jezeru, zatim u jezerima Treskavice i u Prokoškom jezeru na Vranici.

Jezera na Zelengori nisu imala  dovoljno hrane životinjskog i biljnog porjekla za opstanak riblje populacije. Najpovoljnije uslove imali su Kotlaničko i Kladopoljsko jezero. Upravo ova istraživanja poslužila su stručnjacima Bosne i Hercegovine kao rješenje vještačkog poribljavanja.

Kako eksperimentalno tako i plansko poribljavanje planinskih prirodnih jezera počelo je 1957. g.
Vještački su introducirane ribe salmonidne vrste kalifornijske pastrmke, potočne pastrmke i potočne zlatovčice. Ovim su bila zahvaćena gotovo sva planinska jezera Bosne i Hercegovine. Praćenjem razvoja formiranih ribljih naselja došlo se do različitih rezultata.

Visok stepen početnog prosječnog porasta ribljeg fonda zabilježen je posebno u Kotlaničkom, Orlovačkom, Kladopoljskom, Crnom i jezeru Donje bare. Takođe očekivan visok porast zabilježen je u Boračkom, Prokoškom i Kukavičkom jezeru. Ovi rezultati su objašnjeni povoljnim prirodnim uslovima koje pružaju pomenuta jezera.

Iako prirodna jezera u Bosni i Hercegovini zahvataju malu površinu to ne znači da su manje lijepa i vrijedna od bilo kojeg drugog jezera na Zemlji. Na žalost ribolov je danas mnogo zastupljeniji na vještačkim akumulacijama zbog bolje pristupačnosti terena.

Jezera u BiH

header-pic2
vmc antena sarajevo
vmc rsg

Prijavite se za naš Newsletter

Promo materijali - download



Realizacija web portala

powered by Innovattivo.com /MGE & NCU